2540
Pneumokoki czyli w jaki sposób mówić o problemie, którego nie widać?
Bakterie pneumokokowe, niewidoczne gołym okiem, kolonizujące bezobjawowo jamę nosowo-gardłową, są mniej zauważalne niż kleszcze roznoszące wirusa zapalenia mózgu lub boreliozę, albo rotawirusy powodujące biegunkę. Mogą być jednak sprawcami chorób niebezpiecznych dla zdrowia a nawet życia, szczególnie małych dzieci i seniorów powyżej 65 roku życia, a także osób przewlekle chorych z osłabionym układem odpornościowym. Dr Hanna Czajka - autorka i koordynator Programu zdrowotnego profilaktyki zakażeń pneumokokowych w Małopolsce - porusza najważniejsze kwestie dotyczące upowszechniania szczepień przeciwko pneumokokom.
Jeszcze nie ma choroby, ale są obawy…
Obawy dotyczące zakażeń pneumokokowych powinny towarzyszyć przede wszystkim rodzicom i opiekunom małych dzieci. Ryzyko zakażenia bakterią Streptococcus pneumoniae zwiększa się w skupiskach dzieci, takich jak:
- żłobki,
- przedszkola,
- domy dziecka,
- świetlice edukacyjne,
- place zabaw,
- baseny i aquaparki,
- inne miejsca gromadzące ludzi.
Widoczne objawy niewidocznej choroby
Wyróżniamy ponad 90 typów bakterii Streptococcus pneumoniae, są to bakterie otoczkowe. Otoczka bakterii:
- składa się z polisacharydów,
- stanowi dodatkową ochronę dla bakterii,
- sprawia, że bakterie są niewidoczne dla układu odpornościowego człowieka,
- nie jest rozpoznawana przez komórki pierwszej linii obrony przed zakażeniami.
Jak pneumokoki rozprzestrzeniają się w ludzkim organizmie?
Pneumokoki przenoszone są drogą kropelkową, wystarczy kaszel lub kichniecie aby zakazić pneumokokami inną osobę. U osoby zakażonej mogą wystąpić objawy chorobowe albo staje się ona źródłem dalszych zakażeń jako bezobjawowy nosiciel bakterii, u którego nie występują żadne symptomy zakażenia. Nosicielstwo pneumokoków jest zjawiskiem powszechnym.
Do rozprzestrzenienia się choroby pneumokokowej w ludzkim organizmie dochodzi w sytuacji osłabienia odporności np. w wyniku infekcji wirusowej, w następstwie której może dojść także do rozwoju choroby pneumokokowej. Gdy bakterie dostają się do krwioobiegu mamy do czynienia z posocznicą, a kiedy przenikną do płynu mózgowo-rdzeniowego mogą wywoływać zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.
Zakażenia pneumokokowe dzielimy na dwie grupy:
- a/ inwazyjne choroby pneumokokowe takie jak:
- bakteriemia,
- zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
- zapalenie płuc z bakteriemią,
- zapalenie otrzewnej,
- zapalenie wsierdzia.
- b/ nieinwazyjne choroby pneumokokowe, m. in.:
- zapalenie płuc,
- zapalenie ucha środkowego,
- zapalenie zatok.
Leczenie
Chorobę pneumokokową leczy się antybiotykami, ale problemem jest w wielu krajach (także w Polsce) coraz powszechniejsza oporność bakterii na najczęściej stosowane antybiotyki. Stąd zdarzają się niepowodzenia terapii oraz konieczność stosowania bardziej kosztownych antybiotyków, dostępnych jedynie w warunkach leczenia szpitalnego.
Rola informacji i edukacji w zakresie stosowania szczepień ochronnych
Szczepienia to jedyna skuteczna metoda ochrony przeciwko bakteriom pneumokokowym. Nowoczesne szczepionki, które sprawdziły się na całym świecie są bezpieczne dla dzieci i dobrze przez nie tolerowane. Od kilkunastu lat miliony dzieci na całym świecie otrzymują szczepionki pneumokokowe. Pozwala to na pozytywną ocenę bezpieczeństwa ich stosowania. W dobie ruchów antyszczepionkowych niezwykle ważna jest edukacja rodziców dzieci w zakresie stosowania szczepień także przeciw pneumokokom. Odpowiednia edukacja rodziców oraz skuteczne kampanie społeczne dają szansę na obniżenie zachorowalności na choroby pneumokokowe.
Dr n. med. Hanna Czajka jest autorką i koordynatorem merytorycznym Programu zdrowotnego dotyczącego profilaktyki zakażeń pneumokokowych w Małopolsce, absolwentką Akademii Medycznej im. Mikołaja Kopernika w Krakowie, pediatrą, specjalistą chorób zakaźnych z wieloletnim doświadczeniem. Członkiem – założycielem Polskiego Towarzystwa Wakcynologicznego, członkiem Grupy Doradczej ds. Szczepień Ochronnych Europy Środkowej (CEVAG). Od lipca 2007 r. dr n. med. Hanna Czajka kieruje Poradnią Chorób Zakaźnych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym im. św. Ludwika w Krakowie, która realizuje zadania konsultacyjnej poradni ds. szczepień ochronnych. Ponadto dr Czajka jest adiunktem Wydziału Medycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego, gdzie prowadzi zajęcia z profilaktyki chorób zakaźnych.
Więcej informacji znaleźć można na stronie www.profilaktykawmalopolsce.pl.
www.profilaktykawmalopolsce.pl
Cykl EDUKACJA: Gimnazjum – vademecum rodzica
▪ ▪ ▪
2749
29.09.2015
Ukończenie gimnazjum wiąże się z przystąpieniem do egzaminu gimnazjalnego, bez względu na uzyskany wynik. Drugim warunkiem przyjęcia do szkoły średniej jest uzyskanie świadectwa. Niektórzy uczniowie...
Zabawa na świeżym powietrzu: dlaczego plac zabaw jest tak ważny dla rozwoju dziecka?
▪ ▪ ▪
1396
26.06.2023
Chyba każdy z nas pamięta beztroskie zabawy na placu zabaw, dla wielu to jedne z najwyraźniejszych wspomnień z dzieciństwa. Zwykle jednak nie uświadamiamy sobie, jak dużą rolę to miejsce odegrało...
Zagraj w zielone z brokułem
▪ ▪ ▪
2733
11.08.2017
Zielone warzywa to obowiązkowa pozycja w dziecięcym jadłospisie. Brokuł świetnie sprawdzi się jako pierwszy krok w ich wprowadzaniu do diety niemowlęcia. Podpowiadamy, jak to zrobić.
Ranking najdziwniejszych gadżetów dla dzieci
▪ ▪ ▪
3234
12.05.2015
Rynek produktów dla rodziców i dzieci jest bardzo szeroki, znajdziemy na nim produkty podstawowe, perełki, ale także i dziwne twory, dzięki którym producenci próbują Nas naciągnąć na niedorzeczne...
Świadoma mama cykl bezpłatnych spotkań
▪ ▪ ▪
05.09.2016
Świadome rodzicielstwo to nie lada wyzwanie. Każdy z nas – jeśli ma dzieci lub planuje je mieć – chce być najlepszym rodzicem na świecie. Bardzo często czujemy przy tym dużą presję, chcemy...
Szczepienia dla wcześniaka
▪ ▪ ▪
3295
19.08.2016
Urodzenie wcześniaka wiąże się z dodatkową opieką. Warto wówczas zorientować się, jak wygląda szczepienie. Jednak wcześniak wcześniakowi nierówny i nie możemy mówić o jednym konkretnym...